تبلیغات
نپار - تالاب بین المللی آجی گل - تالاب بین المللی آلماگل تالاببین المللی آلاگل Alagol ,Ulmagol & Ajigol

 

 

 

آلاگل ، آجی گل  و آلماگل

Alagol ,Ulmagol & Ajigol

سه تالاب در یک سایت بین المللی رامسر

 

 

گزارش : کانون دیده بانان زمین – نسرین دخت خطیبی – پژوهشگر جغرافی- آبان و آذر 1384

 تالاب بین المللی  آجی گل - تالاب بین المللی آلماگل   تالاببین المللی آلاگل 

در دشت هموار ترکمن صحرا  و در مرز شمالی با کشور ترکمنستان  و تقریباٌ از غرب روستای "داشلی برون" به سمت دریای خزر  ،  به لحاظ وضعیت زمین ساختی و وجود شاخ آبهای رودخانه اترک  در این منطقه،  مجموعة تالابی  شگفت انگیزی بوجود آمده است. این تالاب ها شامل :  آلماگل  –آلاگل– آجی گل-  اینچه – دانشمند– بی بی شیروان –  شور  و... است که مجموع مساحت آنها بر حسب سال های پر آبی و یا خشک سالی متغیر است . گرچه برخی اوقات از این تالابها در نقشه های جغرافیایی به عنوان دریاچه نام برده می شود ، نظیر دریاچه دانشمند ، دریاچه آلاگل ، دریاچه شور ( نمک ) اما همة آنها  به لحاظ دارا بودن عمق کمتر از 6 متر در قالب تعاریف کنوانسیون رامسر از تالاب ها  گنجانده می شوند

 

برخی از اعضای کانون دیده بانان زمین ( نسرین دخت خطیبی   مینا محبوبی  فرشته موثق نژاد طاهره ابوطالبی و  صبور حبیبی)  در آبان و آذر  ماه  سال جاری  موفق  به بازدید از این تالاب ها شدند . در گزارش زیر به دلیل اهمیت بین المللی سه تالاب   "آجی گل ، آلاگل و آلماگل " ، تنها به همین تالاب ها  پرداخته شده است .

تالاب های سه گانه   "آجی گل ، آلاگل و آلماگل "   با مساحت 3027 هکتار  به علت اینکه یکی از کانون های زاد آوری پرندگان مهاجر آبزی و کنار آبزی بوده و مانند  تالاب بین المللی گمیشان   به علت داشتن 4 معیار ،   1a - ,2a  3a  و  3c  در سال 1354  به عنوان  یک سایت  در فهرست کنوانسیون حفاظت از تالابها ( رامسر )  به ثبت رسیند. این تالاب  ها  به ترتیب  از نوعSs  (  مردابها ی شور ، لب شور ، آهکی ، فصلی / ادواری ) Ts  (مرداب ها و حوضچه های آب شیرین فصلی/ادواری )R   ( دریاچه های شور ، لب شور و آهکی فصلی /تناوبی ) P  ( دریاچه های آب شیرین فصلی /ادواری )  W  ( تالاب های با پوشش درختچه ای )  طبقه بندی شده اند . "  ( منبع :  راهنمای تالاب های ایرانی ثبت شده در کنوانسیون رامسر – سازمان حفاظت محیط زیست – تهیه و تدوین مسعود باقر زاده کریمی و مهبد روحانی رانکوهی - 1382)

" ُگل "  در زبان ترکی به معنی تالاب است  و اسامی تالاب های فوق  الذکر در زبان ترکمنی به معنی تالاب های شور و گِل آلود است.

این تالاب های سه گانه ،  همانگونه که اشاره شد ، در اراضی هموار ترکمن صحرا  و در محدوده تپه های شنی کم ارتفاع و اراضی شنی مسطح قرار گرفته اند. از نظر زمین ساختی نیز بستر طبیعی آنها  در منطقه " پلایا " است و  جزو مناطق آبگیر محسوب می شود که در شمال  تراس های لسی و آبرفتی دشت گرگان قرار دارد . رودخانه اترک و ریز آبه ها و سیلاب های آن  نقش قابل توجهی در تامین آب این تالاب ها دارند

ورودی یکی از شاخه های رودخانه اترک به تالاب بین المللی   "آلاگل  "

عکس : نسرین دخت خطیبی- آذر 1384

 

 ( رودخانه اترک  با 535 کیلومتر طول ،  از ارتفاعات قوچان در خراسان سرچشمه می گیرد و پس از عبور از استان خراسان در مراوه تپه وارد استان گلستان می شود و در  روستای مرزی "چات" مرز ایران و جمهوری ترکمنستان را به طول 190 کیلومتر تشکیل می دهد و سرانجام در 33 کیلومتری شمال غربی شهر گمیشان به دریای خزر می ریزد. )

 

آب و هوای این منطقه در  تابستان خشك و گرم و در زمستان‌ها معتدل می‌باشد. متوسط  بارندگی این منطقه کمتر از 300 میلیمتر در سال است.  بعلاوه  وجود دوره های طولانی  خشک سالی از  ویژگیهای بارز اقلیم این منطقه است. 

از نظر  پوشش گیاهی  تفاوت هایی در این سه تالاب  بر اساس گزارش های سازمان حفاظت محیط زیست  وجود دارد از جمله  این که  در تالاب آلماگل تراکم پوشش گیاهی کمتر از تالاب آجی گل است . درتالاب آلماگل از گیاهان شناور در آب ،  تنها  " بومادران آبی"  و از گیاهان بن در آب تنها "  نی"  در بخشهای محدودی از تالاب رویش دارند . ولی  درتالاب آجی گل "  بو مادران آبی"  بخش وسیعی از آنرا پوشانده و گیاه " گوشاب شانه ای "  نیز دیده شده واز گونه های گیاهی بن در آب "  نی " ، " جگن " و " لویی"  مشاهده می شود  . به علاوه بستر همه این تالا ب ها لجنی و عمق لجن در تالاب آلماگل بیش از آجی گل است.

این تالاب ها از نظر موقعیت سیاسی در بخش " داشلی برون شهرستان گنبد کاووس  در استان گلستان  قرار دارند .  مسیر  دسترسی به این تالاب ها  از شهر گرگان به سمت آق قلا و اینچه برون  است  .

 درسال 1344  منطقه تالابی فوق جزو بخش " داشبرون یا اترک از توابع شهرستان " دشت گرگان  " بوده است.  در کتاب جغرافیا و جغرافیای تاریخی گرگان و دشت تالیف اسدالله معینی – ( چاپ 1344- چاپخانه شرکت سهامی طبع کتاب ) در توصیف این بخش ، اراضی تالابی، شن زار ها و موقعیت دو روستای " تنگلی " و " اوخی تپه "  چنین آمده است :

" ... بخش داشیرون از طرف شمال به شوروی، از طرف شرق به بخش کلاله و مراوه تپه و از طرف جنوب به بخش  های مرکزی گنبد کاووس و پهلویدژ واز غرب به سر حد ایران و شوروری و  بخش گمیشان محدود می شود . قسمت جنوب غربی آن ارتفاعات کوتاه " گوکجه " و "نارلی داغ " و "حالت نبی"  واقع شده ولی قسمت های غربی  این بخش دشتی و شوره زار است  . در منطقه بین دو رود اترک و گرگان به علت نبود آب ، آبادی وجود ندارد . در این منطقه زراعت چندانی انجام نمی شود  و استفاده اهالی از مراتع و نگهداری احشام است . ولی در مجاورت اترک ، قسمت عمده زمین بکلی خشک و شن سیاه رنگ می باشد . بواسطه صافی زمین و بی عارضه بودن آن عبور و مرور در جلگه مجاور رودخانه خیلی سهل است و می توان با سرعت 80 کیلومتر با اتومبیل حرکت کرد.  اما به محض بارندگی بواسطه نرمی زمین منطقه تبدیل به لجن زار ی می شود که عبور از آن غیر ممکن است

 تَنگُلی - این روستا  در جنوب غربی " داشلی برون "  واقع است.  از طرف راست  به واسطه وجود دریاچه ها  تا حدی معابر این آبادی مسدود است.... گله داران این منطقه در زمستان به خراسان میروند و از معدن نمک واقع در جنوب آبادی نمک استخراج می کنند . و جمعیت آن 677 نفر است .    

اوخی تپه - .... موقع طغیان رودخانه تمامی اطراف این روستا را سیل فرا می گیرد . جمعیت آن نیز 46 نفر است .  "

دو روستای تنگلی و اوخی تپه که از روستا های شاخص در این اراضی تالابی می باشند  آنگونه که در کتاب آمده است، بین تالاب های آلماگل ، آجی گل ، دریاچه شور  قرار داشته اند . ولی  اکنون  با عبور جاده ها  از میان این تالاب ها،  پیوستگی و یکپارچگی گذشته این تالاب ها از بین رفته است . 

 

 

 تصویر ماهواره ای سه تالاب بین المللی  آلاگل-آلماگل و آجی گل تالاب"آلاگل  - استان گلستان

IRAN-Alagol ,Ulmagol & Ajigol  INTERNATIONAL WETLAND  

 

تالاببین المللی آلاگل

Alagol International Wetland

 

تالاب  بین المللی آلاگل در غرب جاده آق قلا – تنگلی ،  اینچه برون  و در 10کیلومتری جنوب غربی جاده تنگلی  به اینچه برون  و در غرب شوره زار بزرگ آلاگل قرار دارد . مساحت این تالاب حدود  2500 هکتار ( در زمان پر آبی )  است که  با وجود نوسان سطح آب  در سال های خشک، این تالاب کاملاٌ خشک نمیشود. ارتفاع  تالاب  از سطح دریا  منفی 6 است . (شش  متر پایین تر از سطح آبهای آزاد)  و  متوسط عمق آن  در حدود 2 متر است.  آب این تالاب مانند سایر تالاب های این منطقه از رودخانه اترك  و زهكش های طبیعی و نهرهای شور به نام های"سامان" و "شورجه" تأمین می شود.  

تالاب بین المللی آلاگل-  ایران  - استان گلستان

IRAN-ALAGOL INTERNATIONAL WETLAND  -  GOLESTAN  Province

عکس از نسرین دخت خطیبی -1384

 

ALAGOL INTERNATIONAL WETLAND  - IRAN -GOLESTAN  Province

تالاب بین المللی آلاگل-  ایران  - استان گلستان

-عکس از نسرین دخت خطیبی -1384

 

تالاب بین المللی آلاگل-  ایران  - استان گلستان

IRAN-ALAGOL INTERNATIONAL WETLAND  -  GOLESTAN  Province

عکس از نسرین دخت خطیبی -1384

 

ALAGOL INTERNATIONAL WETLAND  -  IRAN-GOLESTAN  Province

تالاب بین المللی آلاگل-  ایران  - استان گلستان

عکس از نسرین دخت خطیبی -1384

 

پرندگان :  تالاب بین المللی آلاگل پذیرای پرندگان مهاجر در  زمستا ن است که جوجه آوری نیز می کنند. تا کنون 85 گونه پرنده شامل 19 گونه بومی و 66 گونه مهاجر در تالاب ها ی آلاگل ، آجی گل ، آلما گل شناسایی شده است. از پرندگان مهاجر 14 گونه آن عبوری بوده  و بقیه زمستان گذرانی می کنند  و یا در تابستان    جوجه آور هستند . برخی پرندگان مشاهده  شده در تالاب آلاگل عبارتند از : 

فلامینگو ، غاز پیشانی سفید ، پلیکان سفید ، پلیکان پاخاکستری ، قوی گنگ ، قوی فریاد کش ، انواع کشیم ها ، بو تیمار های کوچک ، سلیم ها و پرستو ها .

سرپرست حفاظت محیط زیست گنبدكاووس  در 24 مهر ماه سال جاری (84) خبر از  فرود پیش قراولان پرندگان مهاجر شمال سیبری در این تالاب های بین المللی را داد.   وی  گونه های این پرندگان مهاجر را شامل انواع اردك، قو، چنگر، حواصیل، اگرت، باكلان، كشیم، غاز و پرندگان شكاری از قبیل سنقر تالابی، عقاب ها، شاهین و سارگیه ها خواند. (  کیهان 21 مهر 84 )

 

ا از 6

    ادامه

 

صفحه اصلی

 

  • کلوب
  • مای بی بی فارسی
  • کارت شارژ همراه اول